“mendizale” baten bloga

Gaukoa egun tristea esnatu da, oso tristea. Batzuei eguraldia etorriko zaie burura, baina hori baino gehiago izan da. Horren tristea, ezen aspaldi honetan utzirik neukan bloga berriro hartzea eragin didan kanpaina bati jarraiki. Berriz ere, hitzak soberan daude…

Euskal ezker independentistako 20 ordezkari inguru atxilotu dituztela-eta, salaketa kanpaina abiatu dugu.

Adierazpenarekin ados bazaude, bat egin ezazu.

Zure blogean, bat-bateko mezularitzan, epostan, Myspacen, Fotologen… freebatasuna hitza duen post bat idatzi besterik ez duzu egin behar.

Adierazpena:
Konponbide demokratiko baten alde: hitzak soberan daude: freebatasuna

Ante la detención de cerca de 20 representantes de la izquierda independentista vasca, hemos iniciado una campaña de denuncia.

Si estás de acuerdo con el manifiesto, únete.

Sólo tienes que colgar un post en tu blog, en mensajería instantánea,e-mail, Myspace, Fotolog… con la palabra freebatasuna.

Manifiesto:
Por una solución democrática, sobran la palabras: freebatasuna

Nire alfer izate horri ohore eginez, oporretara joatekoa naiz segituan eta nik uste hilabetez, ezer berezirik gertatzen ez bada behinik behin, bertan behera utziko dudala bloga. Baina lasai egon, ez dut denbora alferrik galduko. Datorren astean Lleidako pirinioetara joatekoa naiz, Boi Taullera, eta Montardo eta Pica d’Estats mendiak igotzeko asmoa dugu. Horrez gain, jadanik prestatzen ari naiz Vignemalera egindako irteeraren argazki presentazioa eta Anie-ko eta Vignemale-ko ibilbideen fitxak. Aipatu dudan bezala Pica de Estatsera igotzeko asmoa dugu eta esan behar dut ilusio berezia egiten didala, Kataluniako tontorrik altuena baita, 3133 metrorekin. Besterik gabe, espero dut irakurle guztiok opor bikainak pasako dituzuela eta datorren urterako, lanerako edo eskolara joateko, indarberriturik itzuliko garela. Baina, oraindik hilabete osoa dugu horretarako mentalizatzeko… Izan ongi!

Ez dakit Euskal Herrian oiartzun handirik izango zuen edo ez, baina atzo hiruzpalau orduz Manhattan osoa blokeo egoeran egon zen. Zergatia? Presio ikaragarrizko lurrin hodi baten leherketa Grand Central tren geltokiaren ondoan. Inguru hori jendez lepo egoten denez eta horrez gain behin baino gehiagotan Al-Kaedaren helburu dela entzun dugunez, segituan pentsatu zuen mundu guztiak irailaren 11 berri baten aurrean geundela. Eta ni berriz zer? Ni ordu hartantxe hantxe tokatu behar, tren geltoki horretantxe NYC-ko bisita amaitu eta EEBB-ko familiara bueltatzeko trenaren zain nengoela. Beno, ez ni bakarrik, guztira 39 bat euskal herritar eta kantabriar, tartean beste ordiziar bat, Maite, lehengo urterarte ikastolako ikaslea. Goizean goiz abiatu ginen Connecticut estatutik trenez, ordu eta erdi inguruko bidaia lasaia egin ondoren iritsi ginen benetan ederra den Grand Central Station honetara. Bertatik Times Squarera joan ginen zuzenean, Empire State eta gainerako eraikin famatuak aurreko irteera batean ikusiak baikenituen. Bertan 2ak arte erosketak egiten ibili eta The Lion King musikala ikusi genuen Broadwayn, zirraragarria benetan. Bertatik irten eta afaltzeko asmotan joan ginen tren geltokira, ondoren (6:45 inguruan) trena hartzeko. Ba esan bezala, 6ak inguru ziren eta gu bertan geunden. Trena 6:44an zen irtetekoa, eta bitarte horretan bertako “ristorante” batean afaltzen ari ginen. Badakizue, errazagoa da italiar izena duen jatetxe bat topatzea beste ezer topatzea baino. Bapo jaten ari ginela dendari bat denda ixten ari zela konturatu ginen eta baita ordura arte jendez gainezka zegoen galeria hutsik zegoela ere, eraikuntza osoa ebakuatzen ari ziren! Milaka pertsona abiatu ginen batera kalera, militarrak, anbulantziak, poliziak, FBI, suhiltzaileak eta helikopteroak nonahi zeudelarik. Gu txoko batean geundenez ez ginen segituan ohartu eta azkenak irten ginen bertatik. Halako aztoramen hartan ohikoa zen lurrean motxilak eta jertseak ikustea, eta jendeak beldurrez begiratzen zien, beste bonba bat egon zitekeelakoan (oraindik atentatua izan zela uste genuen). Nik neuk ere bertan utzi nuen estrenatu berri nuen jertse berria, eta ondoren bila itzuli banintzen ere, birritan itzuli ere, ez nuen topatzerik izan.

Hainbeste polizia ezberdinen artean, eta poliziek airera egindako tiroen eraginez (oraindik argitu gabe dago zergatik), segituan sakabanatu zen talde osoa, eta irten eta ni taldekide batekin batera korrika abiatu nintzen 42. kalean barna. 42. kalean behera begiratu eta polizi kamioiak, anbulantziak, suhiltzaileak, autobusak, taxiak eta horren denaren artean jendea korrika ihesi. Beste aldean berriz kea, lurrina eta hauts marroia nahasian. Hasiera batean leherketa gertatu zen tokitik 100 metrora pasa baginen ere, beldurtuegi geunden begira jarri edo argazkiak ateratzeko. Kale bat aurrera egin genuenean ezkerraldera begiratu eta ke mordoa besterik ez zen ikusten, eta bazterretan jendea mugikorrekin argazkiak ateratzen! Pare bat kale gehiago  urrundu ginen eta erabat izuturik utzi ninduen zerbait ikusi nuen, gizon bat kaltzontzilotan, hauts gisako batez estalirik eta urradura mordoarekin. Gainera sekulako brummm hotsa zegoen, kalteturiko eraikina gainera erori behar balitzaigu bezalakoa.

Uste dut horixe izan zela gehien beldurrarazi ninduena; hori, edo teilatu batean SWAT-ekoak ziruditen 4-5 frankotiradore ikustea.  Geroxeago ohartu ginen zaratots hori bueltaka zebiltzan helikoptero mordoarena zela. Txoko batera joan eta eseri egin ginen, pixka bat lasaitzen saiatzeko. Orduan ohartu nintzen jertsea galdu nuela eta oso urrun ez zela uste nuenez, apur bat atzeraka hasi ginen, eta eskerrak! Jada biok uste genuen leherkari bat edo izan zela, eraso bat dudarik gabe, eta autobusen bat edo taxiren bat hartzera gindoazen handik urrun ihes egiteko taldekideak ikusi genituenean. Gerora argitu ziguten lurrin hodi bat izan zela, eta zerutik erortzen zen hautsa estoldetako zikinkeria zela, horregatik garbitu behar izan ginen etxera heltzean! Hala eta guztiz ere oraindik ez dago argi hauts-lokatz hori kaltegarria izan litekeen edo ez, zenbait azterketatan amianto arrastoak topatu baitituzte. Dena dela ni behintzat ez nintzen gehiegi zikindu, beste batzuekin alderatuz. Gure gidak handik urrundu gintuen eta azkenean Grand Central Stationera beste tren sarrera batetik (eta luze ibili ondoren) sartu ondoren lortu genuen 7:45k aldera trena hartu eta alde egitea. Tren geltokia horren azkar irekitzea erasoaren aukera segituan baztertu izana izan zen, baina onartu behar dut nik argi nuela gaua bertan igaro beharko genuela. Alde horretatik behintzat erantzuna berehalakoa izan zen. Uste dut ez dudala halako beldurrik inoiz pasa. Jendea negarrez kale bazterretan, denak mobiletik deika, korrika, kaosa hitz batean. Zorionez ez zen ezer gehiago izan eta eskerrak. Esperientzia bortitza izan zela behintzat ezin ukatu! Eta hori bai, gaur bertan joan naiz atzo galdu nuen jertse berdina erostera, benetan gogokoa bainuen eta orain gainera balio historikoa izango du niretzat!

PD: Hona hemen argazki bilduma dotore bat eta krokis gisako batzuk.

http://www.nytimes.com/2007/07/19/nyregion/19scene.html?hp

http://www.nytimes.com/imagepages/2007/07/19/nyregion/20070719_EXPLODE_MAP.html

http://www.nytimes.com/slideshow/2007/07/18/nyregion/20070719_EXPLODE_slideshow_1.html

Pasa berri den Igande honetan goizeko bostetan jaiki eta Pirinioetara abiatu ginen, Euskal Herriarekin muga egiten duen eta euskal pirinioetako inguru ederrenetako batean kokaturik dagoen Anie edo Auñamendi igotzeko. Bertara goizeko 8tan iritsi ginen eta kafesne beroa eta gailetak gosaldu ondoren abiatu ginen, 8:30etan. Ibilbidea eta gainerako aholku eta datuak beste post batean argitaratuko ditut, ohikoa dudan gisan, hala ere, esan argazkietan ikusi daitekeela eguraldi bikaina izan genuela, gailurrera iritsi eta beheraka abiatu ginen bitartean behintzat. Aipagarria den beste gauzetariko bat da ekainean eta udaren atarian garen arren, oraindik ere elur ugari zela, gerritik gora zenbait tokitan. Besterik gabe, hementxe dituzue argazkiak, eta ea ibilbidearen deskribapena laster prestatzen dudan…

Aldiz, irteera honetako bideoak ikusi nahi izanez gero, hemen duzue lehenengoa eta hemen bigarrena.

Aurtengo neguan mendiari loturiko albisteen berri izan dugunean zer edo zer entzun badugu, ski-estazioetako arduradunek elur eskasiaren inguruan luzatu dituzten deien inguruan izan da. Behin baino gehiagotan entzun ahal izan ditugu euren etengabeko larrialdi oihuak, elurrik ez dela, egoerak txarrerako joera duela… Eta, izan ere, ez dabiltza batera oker. Jada eguneroko eta ia familiarteko bilakatu zaigun berotegi efektua da honen eragilea.

Zenbaitek hala uste ez arren, aldaketa klimatikoa bene-benetakoa da eta argi dago eragin izugarriak eta aldi berean ezustekoak eragingo dituela lurrean, batez ere bizi garen eta izango garen XXI. mende honetan. Gainean dugun errealitatea oso gogorra dela ikus bagenezake ere, are eta okerragoak dira azken egunotan Parisen egindako goi-konferentzian ezagutzera emandako datuak: prezipitazioak %3-%15 handituko diren arren, lurreko tenperatura 1,5-2ºC igoko da mende erdirakoe eta beste horrenbeste mende amaierarako. Datozen egunetan gai horixe jorratuk dut nire blogean, besteak beste, klima aldaketaren erantzuleak, ondorioak, neurriak etab. aztertuko ditut. Baina, Pirinioetako ski-estazioak benetako desagertzera kondenaturik ote daude?

(Informazioa: cambio climático global webetik)

Gaur youtuben saltseatzen nenbilela honako bideo bikote hau aurkitu dut (nire musika talde gogokoenetariko batena). Sekulako barreak eragin dizkit, eta zuek ere goza zenezaten utziko dizuet… Ea Negu Gorriak taldea benetan zein den nork asmatzen duen, zaila ezta? Ja,ja. Tira, ongi izan eta ea honako honek aste luuuze hau laburtzeko balio duen.

Biharamuna da, hau burukomina, zerk esnatu ote nau? Aaaaa, bai. Telefonoa izan da, erantzun beharko dut.

-Bai esan?

-Nabil jauna al zara?

-Bai. Zer behar duzu?

-Aljeriako gerran zauritutakoak artatzeko eta zaintzeko agentziatik deitzen dizut. Zu zara Nabil beraz, bi zangoak galdu zituena.

-Bai, neu naiz.

-Gogoratuko duzunez, duela 15 urtetik hona gerran elbarritutakoei zegokien pentsioa jasotzen duzu, baina Frantziako Gobernuak agentzia honetara bideratzen zuen dirua beste zerbaitetan erabiltzea erabaki duenez, hemendik aurrera gainerako erretiratuek jasotzen duten erretreta berdina jasoko duzu. Sentitzen dut.

-Nola? Baina kontutan izan al duzue ni gutxitua naizela, bi hankak falta zaizkit!

-Sentitzen dut jauna, baina hori da egun dugun ego…. Piiiiiii….

Ezin uler dezaket nolatan egin nuen borroka frantses ejertzitoan, ordainetan honelako kaka pila jasotzeko? Doazela pikutara denak, eta eraman ditzatela eurekin “Fraternité, Égalité, Liberté” eta gezur nazkante horiek guztiak.

Russel eta mende hasierako gainerako mendizale ausartentzat ez bezala, gaur egun mendizale ororentzat glaziar bat zapaltzea sekulako luxua bilakatzen ari da. Zergatik? Ba Pirinioetako glaziarrak historiako egoerarik okerrenean daudelako, bai azalerari eta baita etorkizunari dagokionean ere. Izan ere, 1850 urte inguruan amaitu zen Izotz Aro txikiaren ondoren, etengabeko atzerapena jasan dute glaziarrek, XX. mende honetako tenperatura igoerak (0,6ºCkoa bataz beste) eragin larria izan baitu, erantzule nagusiak gizakiak garelarik. Horrek glaziarren hedadura 1779hakoa izatetik (1890an) 290ha-koa izatera ekarri du (2001ean), hego isurialdean beti ere. Gainera, 1980tik gaur egun arte espainiar pirinioetako glaziar kopurua 27tik 10 izatera igaro da. Pirinioak orokorrean hartuz berriz, azalera galera %85ekoa izan da.

Gaur egun, urte osoan zehar irauten duten elurren azalera honakoa da: 4,14 km2-ko azalera frantziar estatuan, eta espainiar estatuan aldiz (hegoaldea izanik beroagoa denez) 3,63km2-koa. Adibide gisa aipa genezake Monte Perdidoko glaziarra, non mende hasieran serac bidez ongi konektaturiko hiru zatiz osaturik zegoen, gaur egun aztarnak besterik ez diren bigarren zati batez eta erabateko atzerapenean dagoen goi zati batez osaturik dagoelarik. 1894an 556ha azalera zuen glaziarrak, 90ha-koa zuen 1991an eta egun, berriz, 44ha-koa baino ez.

Gaur egungo tenperatura mantenduko balitz, 2050 eta 2070 urteen artean urtuko lirateke glaziarrak. Izan ere, glaziarrak euren bizitzaren azken aldietan motelago txikitzen dira, zokoetan eta orientazio egokiko (gehienbat iparraldera begira) tokietan egoten direlako, beti ere oso altuera handiko eremuetan. Baina datorren mende laurdenean tenperatura 1ºC inguru handituko dela aurrikusi denez, etorkizun beltza dute pirinioetako glaziarrek.

Gaueko hamaikak inguru dira, eta loaren atzaparretan ez erortzearren, Louise zaintzaileak prestaturiko kafe goxoari zurrutadatxo txikiak ematen ari naiz. Gaurko gaua atzokoa bezalakoa bada, ezer gutxi egin ahal izango dut lo hartu ahal izateko, beraz onena esna mantentzen saiatzea da, kalean, ziurrenik, gertatuko diren borrokak ikusiz.

Etxe aurreko zuhaiztian zehar begiratu eta Yossef ikusi dut berriz ere, oraingoan ere etxerantz joango da, beste egun bat alferrik galdu duelako sentsazioarekin. Nire leihoaren parean kalea gurutzatu duenean, buruaz keinu bat egin dit, agur gisa. Bere aurpegiko eta begietako espresioaren berezitasunak bere barnean aldaketaren bat jazo delako susmoa piztu dit, beste norbaiten begirada galdu eta esperantza gabearen antza hartu baitu bere begiradak. Bart preso egin zutenetako baten etsipenezko begiradaren antza du. Une horretan burua jiratu du, nire begirada saihestuz, bere egoeraz ohartu naizela jakingo balu bezala, pentsatzen ari dena jakiteko gai naizela uste balu bezala.

Goizaldeko ordu bata da, kanpandorreko kanpai-hotsak behin bakarrik egin baitu burrunba gure auzuneko kale eta bazter hutsen artean. Lasaitasuna da nagusi kalean oraingoz, baina gaurkoa ere ez ote den belztuko beldur naiz.

Iluntasunaren mugarantz begiratu eta burua zapiez estalirik eta makurturik korrika datozen zenbait gazte ikusi ditut. Jantzirik daramatzaten adidas galtzen barrenak zuloz josirik eta aurpegiak neguko bufanda zaharrez estalirik lasterka bizian datoz zenbait auto kalean gurutzaturik dauden tokira. Bertara iritsi baino lehen jendarmeen ibilgailu blindatu bat bihurgunean agertu da, ziztu bizian gazteen atzetik abiatu delarik.

Gazteek, ibilgailuaren gertutasuna ikusirik, nire pare-parean dauden autoen atzean babestea erabaki dute, eta jendarmeak igarotzea eragozteko bizkar-zorroetan zeramatzaten erregai botilak atera eta autoak busti dituzte, beste gazte batzuek kristalak apurtzen dituzten bitartean. Jendarmeen gertutasuna ikusirik, presaka su ematen hasi dira, eta horretan ari zirelarik sua auto batetik erregai hondar batean zehar gazteetako baten oineraino iritsi dela ohartu naiz, eta hura ohartzerako sutan hasi dela. Gainerakoak jendarmeen gertutasunaz jabetu eta lasterka abiatu dira. Sutan dagoen mutila, ordea, lurrean dabil arrastaka, herio zoroan, suak errukirik gabe bere hanka irensten dion bitartean.

Lurrean etzanda dagoen gaztearen egoeraz jabeturik, ibilgailutik gizon bat irten da, eta ziztu batean abiatu da lurreko gaztearen gainera, ezohiko amorruz. Haren aurrera iristean barre algara ozena egin du, ezaguna zaidan barre algara… Merovingo sarjentua da! Bere bisaian keinu arraro bat nabaritu dut, erdi erotuta egongo balitz bezala. Lurrean sutan dagoen gaztea itzaltzen saiatu beharrean, lepotik heldu dio zakarki, eta lurretik apur bat altxaturik duenean aurpegiko zapia kendu dio, bere nortasuna agirian utziz. Youssef da! Pierrek orduan, indar kontrolaezin baten mende balego bezala, zorrotik borra atera eta bere buruaz gaindi altxatu du, mehatxu eginez.

-Hara, hara…. Gure atzoko mozkor txikia da eta. Oraintxe bertan bidaliko zaitut mozkorraldi horiengatik hire jainkoarekin gauzak argitzera. Jajajaja!

-Ez, mesedez ez. Ez nazazu hil, ez naz…

Bat-batean Youssefen ahotsa eten duen kolpe gogor eta lehor bat aditu da, Youssefen garezurrak mila puskatan haustean egindakoa. Pierrek, eroaldiak zeharo jota, Youssefen gorpua askatu eta errepidearen gainean utzi du, odol epela bere bekokian behera irristatzen den bitartean eta bere gorputza sugarrek jaten duten bitartean. Poliki-poliki borra zorroan gorde du, barre egiteari utzi gabe.

Hau zorigaitza, beti izango da berdin… Inoiz ez dugu duintasun eta justizia apur bat lortuko. Ezin dezaket honela jarraitu, iluntasunean eskua mahai gainera luzatu eta ginebra botila bat aurkitu dut, bitan pentsatu barik bi tragotan hustu dut, burua aztoratzen didaten pentsamenduak erauzi eta lo sakon batean erortzeko.

Gaurkoan Euskal Herriko mendikate zaharrenetariko bati buruz arituko natzaizue, bere jatorri paleozoikoa dela eta beste inon aurki ezin genitzakeen materialak dituena, Euskal Herrian granitoz osaturik dagoen mendikate bakarra baita. Aiako Harriako parke naturala Pirinioen jarraipen gisa agertzen zaigu, Gipuzkoaren ekialdean kokaturik. Oso ingurune aldapatsua da, eta horrek ahalbidetu du hainbat espezie bereziren biziraupena, gaur egun oso eskasa den izokinarena kasu. Lurralde zabalagoa hartzen duen arren, bere ezaugarri edo bereizgarri nagusia hiru tontor nagusiak dira: Irumugarrieta, Txumurrurru eta Erroilburu. Honako honetarako igoera deskribatuko dizuet jarraian, Aritxulegiko gainetik abiatuz. Hala ere, informazio gehiago eduki nahi izanez gero, jo ezazue Aiako Harriaren parke naturalaren web orrira.

Erroilburu Aritxulegitik:

Erroilburu Aiako hiru tontorren artean altuena da, bere garaiera 836m-koa delarik. Bere garaiera oso altua ez den arren, honako gailur honek baditu zenbait zailtasun. Izan ere, ez dauka aldapa malkartsu edo “paretarik” gabeko igoerarik, alde guztiak ditu oso aldapatsuak, hauen artean aipagarriena hego-mendebaldekoa izanez, 200 metroko eroraldiarekin. Guk jarraitu genuen bideak, bide errazena eta ongien markaturikoa izatearen abantaila zuen, nahiz eta bustia egonez gero oso labaingarria izan litekeen. Gainera, oso gomendagarria da bidezidorretik ez urruntzea, hori eginez gero igoera asko zaildu bailiteke.

Igoeraren abiapuntura, Aritxulegiko Lepora, errepidez iristen da; alde batetik Oiartzundik Ergoiena edo Lesakarantz hartuz, edota bestela Lesakatik Oiartzun aldera joz. Bi puntu hauen arteko mendatea da Aritxulegi eta ibilbidea mendatearen punturik altuenean dagoen tunelaren ondotik abiatzen da. Honen eskuinetara dagoen pista aurrera joanez iritsiko gara Gudariei ohore egiteko kokatua dagoen oroitarrira. Hau pasa eta aurrera jarraitu beharko dugu, aldapan gora eginez.

200 bat metroko desnibela egin ondoren, bidegurutze batean aurkituko gara. Une honetan ez dugu bidean aurrera egin beharko, ezta ezkerrera ere, eskuinera hartu beharko dugu. Izan ere, aurrerantz joz gero Elurretxe delakora iritsiko gara, eta ezkerrera joz gero berriz, errepidera, honako hau igoera alternatibo bat baita. beste tarte luze samar batean gora eginez Erroilbideren paretaren oinera helduko gara, izen bereko lepora.

Hemen, ezkerretara jo beharko dugu, gainerako bide zailagoak alde batera utziz. Tarte labur batean hemendik jarraitu ondoren, eskuinetara jo beharko dugu, ongi markatutako bizidorrean zig-zag eginez tontorrera iristeko. Bertatik ikuspegia zoragarria da, alde batetik itsaso ingurua, Bidasoa ibaia, Hondarribiako badia, Donostia, Pasaiako portua… Eta beste alde batetik Pirinioak, Saioa, Orhi, Hiru Erregeen Mahaia…

FITXA TEKNIKOA:

• GARAIERA ETA DESNIBELA: Tontor honen desnibela 836m-koa da, baina egin beharreko desnibela 400m ingurukoa. Izan ere, Aritxulegiko mendateak 458m ditu gutxi gorabehera.m
• DENBORA: Ibilbide hau egiteko nahikoa izango da 3 ordu inguru, igo eta jaitsi egiteko.
• ZAILTASUNA: Aparteko zailtasunik ez duen arren, distantzia laburreko ibilbidea izateak oso malkartsu egiten du ibilbidea. Gainera, bidea hezea dagoenean edo bustia dagoenean arretaz ibili behar da erorikoak saihesteko.
• NON JAN EDO OSTATU HARTU: Ibilbide honez gain besteren bat egin nahi izanez gero, aukera ezin hobea eskaintzen du urte guztian irekita dagoen Arritxulo babeslekuak. Bertan bazkari legea egiteko aukera izateaz gain, babesteko, atseden hartzeko eta, nahi izanez gero, ostatu hartzeko aukera dago. Izan ere, taberna-janlekuaz gain beste eraikuntza bat dago, eta bertan kokatzen dira logelak. Hona hemen babeslekuaren edo refugioaren informazioaz gain zenbait ibilbideren ezaugarriak eskaintzen dizkigun web orria, Arritxulo babeslekuarena alegia.