Istoriotxoak


Biharamuna da, hau burukomina, zerk esnatu ote nau? Aaaaa, bai. Telefonoa izan da, erantzun beharko dut.

-Bai esan?

-Nabil jauna al zara?

-Bai. Zer behar duzu?

-Aljeriako gerran zauritutakoak artatzeko eta zaintzeko agentziatik deitzen dizut. Zu zara Nabil beraz, bi zangoak galdu zituena.

-Bai, neu naiz.

-Gogoratuko duzunez, duela 15 urtetik hona gerran elbarritutakoei zegokien pentsioa jasotzen duzu, baina Frantziako Gobernuak agentzia honetara bideratzen zuen dirua beste zerbaitetan erabiltzea erabaki duenez, hemendik aurrera gainerako erretiratuek jasotzen duten erretreta berdina jasoko duzu. Sentitzen dut.

-Nola? Baina kontutan izan al duzue ni gutxitua naizela, bi hankak falta zaizkit!

-Sentitzen dut jauna, baina hori da egun dugun ego…. Piiiiiii….

Ezin uler dezaket nolatan egin nuen borroka frantses ejertzitoan, ordainetan honelako kaka pila jasotzeko? Doazela pikutara denak, eta eraman ditzatela eurekin “Fraternité, Égalité, Liberté” eta gezur nazkante horiek guztiak.

Gaueko hamaikak inguru dira, eta loaren atzaparretan ez erortzearren, Louise zaintzaileak prestaturiko kafe goxoari zurrutadatxo txikiak ematen ari naiz. Gaurko gaua atzokoa bezalakoa bada, ezer gutxi egin ahal izango dut lo hartu ahal izateko, beraz onena esna mantentzen saiatzea da, kalean, ziurrenik, gertatuko diren borrokak ikusiz.

Etxe aurreko zuhaiztian zehar begiratu eta Yossef ikusi dut berriz ere, oraingoan ere etxerantz joango da, beste egun bat alferrik galdu duelako sentsazioarekin. Nire leihoaren parean kalea gurutzatu duenean, buruaz keinu bat egin dit, agur gisa. Bere aurpegiko eta begietako espresioaren berezitasunak bere barnean aldaketaren bat jazo delako susmoa piztu dit, beste norbaiten begirada galdu eta esperantza gabearen antza hartu baitu bere begiradak. Bart preso egin zutenetako baten etsipenezko begiradaren antza du. Une horretan burua jiratu du, nire begirada saihestuz, bere egoeraz ohartu naizela jakingo balu bezala, pentsatzen ari dena jakiteko gai naizela uste balu bezala.

Goizaldeko ordu bata da, kanpandorreko kanpai-hotsak behin bakarrik egin baitu burrunba gure auzuneko kale eta bazter hutsen artean. Lasaitasuna da nagusi kalean oraingoz, baina gaurkoa ere ez ote den belztuko beldur naiz.

Iluntasunaren mugarantz begiratu eta burua zapiez estalirik eta makurturik korrika datozen zenbait gazte ikusi ditut. Jantzirik daramatzaten adidas galtzen barrenak zuloz josirik eta aurpegiak neguko bufanda zaharrez estalirik lasterka bizian datoz zenbait auto kalean gurutzaturik dauden tokira. Bertara iritsi baino lehen jendarmeen ibilgailu blindatu bat bihurgunean agertu da, ziztu bizian gazteen atzetik abiatu delarik.

Gazteek, ibilgailuaren gertutasuna ikusirik, nire pare-parean dauden autoen atzean babestea erabaki dute, eta jendarmeak igarotzea eragozteko bizkar-zorroetan zeramatzaten erregai botilak atera eta autoak busti dituzte, beste gazte batzuek kristalak apurtzen dituzten bitartean. Jendarmeen gertutasuna ikusirik, presaka su ematen hasi dira, eta horretan ari zirelarik sua auto batetik erregai hondar batean zehar gazteetako baten oineraino iritsi dela ohartu naiz, eta hura ohartzerako sutan hasi dela. Gainerakoak jendarmeen gertutasunaz jabetu eta lasterka abiatu dira. Sutan dagoen mutila, ordea, lurrean dabil arrastaka, herio zoroan, suak errukirik gabe bere hanka irensten dion bitartean.

Lurrean etzanda dagoen gaztearen egoeraz jabeturik, ibilgailutik gizon bat irten da, eta ziztu batean abiatu da lurreko gaztearen gainera, ezohiko amorruz. Haren aurrera iristean barre algara ozena egin du, ezaguna zaidan barre algara… Merovingo sarjentua da! Bere bisaian keinu arraro bat nabaritu dut, erdi erotuta egongo balitz bezala. Lurrean sutan dagoen gaztea itzaltzen saiatu beharrean, lepotik heldu dio zakarki, eta lurretik apur bat altxaturik duenean aurpegiko zapia kendu dio, bere nortasuna agirian utziz. Youssef da! Pierrek orduan, indar kontrolaezin baten mende balego bezala, zorrotik borra atera eta bere buruaz gaindi altxatu du, mehatxu eginez.

-Hara, hara…. Gure atzoko mozkor txikia da eta. Oraintxe bertan bidaliko zaitut mozkorraldi horiengatik hire jainkoarekin gauzak argitzera. Jajajaja!

-Ez, mesedez ez. Ez nazazu hil, ez naz…

Bat-batean Youssefen ahotsa eten duen kolpe gogor eta lehor bat aditu da, Youssefen garezurrak mila puskatan haustean egindakoa. Pierrek, eroaldiak zeharo jota, Youssefen gorpua askatu eta errepidearen gainean utzi du, odol epela bere bekokian behera irristatzen den bitartean eta bere gorputza sugarrek jaten duten bitartean. Poliki-poliki borra zorroan gorde du, barre egiteari utzi gabe.

Hau zorigaitza, beti izango da berdin… Inoiz ez dugu duintasun eta justizia apur bat lortuko. Ezin dezaket honela jarraitu, iluntasunean eskua mahai gainera luzatu eta ginebra botila bat aurkitu dut, bitan pentsatu barik bi tragotan hustu dut, burua aztoratzen didaten pentsamenduak erauzi eta lo sakon batean erortzeko.

Goizeko 11:00ak dira eta Pierre ohetik jaiki nahian ari da, egunetik egunera denbora gehiago kostatzen zaion arren. Urteen poderioz zahartzen ari den sentipenak egunetik egunera amorrazio handiagoa eragiten dio. Jaiki eta komunera joan da, lasaigarriren bat edo hartzera, atzoko eta aurreko egunetako istiluetan jasotako kolpeen ubeldurek eragiten dioten mina kentzeko asmoz. Atzo gaueko lanaren gogortasunaren aztarnak nabari zaizkio oraindik ere azalean, erredurak, ebakiak… Herritar guztien zerbitzura egon behar omen du, baina argi du berak zer egingo lukeen arabiar zikin horiekin guztiekin: euren jaioterrietara bidali zuzenean, alajaina!

Komunera joan eta nagiak kentzeko aurpegia urarekin garbitu ondoren, leihorantz hurbildu da, bere etxebizitzako balkoira irten eta L’arc de Triomphe ikusi du bere leihoaren aurrean parez pare. Kalera begiratu eta lasaitasuna dela nagusi ikusi du, eskerrak emanez Victor Hugo etorbidean bizi delako eta ez auzo gatazkatsuetako batean. Logelara itzuli eta sukaldera joan da, bere emazte Marie-ri kasu egiteko, musu bat eman eta Le Monde irakurtzen hasi da, orriak batera eta bestera mugituz, istiluen berri ematen duen erreportajea aurkitu arte. Mariek bere besoko zauri baten itxura txarraz oharturik, honela galdetu dio:

-Zer moduz atzo gauean, lan handirik izan al zenuten telebistan agertu diren kabroi horiek guztiak atxilotzen?

-Nahi baino gehiago, gau guztia pasa genuen atxilotu nahian eta hala eta guztiz ere bi soilik harrapatu ditugu. Arratoiek bezala egiten dute ihes, zirrikitu guztiak ezagutzen dituzte eta.

-Eman bada, jo itzazue eta ondoren atxilotu.

-Ez da horren sinplea, kamara mordoa egon ohi da ingurumarietan begira, eta jipoi bat ematen ari garela filmatuko bagintuzte… Hori bai, gaur gauean ez diet barkatuko, baten bati muturra txikitu behar diot.

-Eman, eman zantar horiei. Espero dut den-denak akabatuko dituzula!

Croissant bat jan eta kafesne bero bat hartu ondoren, lanera abiatu da Pierre, garajera jaitsi eta bere BMW berrian igo da. Zenbat atsegin duen motorraren hotsa eta dardara sentitzea, zelako boterea eskuartean. Gainerako autoen artean gidatu eta kale zabal eta errepide hutsetan barrena abiatu da, inortxo ere ez baita ausartzen autoa babespetik ateratzera. Ziztu batean Champes Elisseés igaro eta Charles de Gaulleren etorbidean zehar doa polizia-etxerako bidean.

Polizia-etxe atzealdean autoa utzi ostean, barnera joan da. Bere bulegorainoko bidea egin du lankideen aurpegi gogogabe eta nazkatuak ikusten dituen bitartean. Bere bulegora sartu eta larruzko aulkian eseri da, aurreko gaueko istiluak berriz errepikatzeko joera duten toki arriskutsuenen inguruko informazioa jasotzen duen bitartean. Gaur gauean Clichy sous Bois-ra joatea egokitu zaie, Parisko auzo marjinalenetako batera, hain zuzen ere. Kafe-makinara joan, urdaiazpiko bokadilo bat eta ardo botila txiki bat erosi eta bulegora itzuli da. Bere bazkari xumea egin ondoren, berokia aurpegia estaliz jarri eta siesta egiten geratu da, gauean edukiko duen lan gogorrean pentsatuz, bere buruari gogorrago jokatu behar duela esanez…

Hurrengo goizean, gogo handirik gabe, egunerokoa bilakatu zaion moteltasun eta ezintasunak bizi-energia guztia ostuko balio bezala, jaiki egin behar du Youssefek ohetik. Begirada lausoa ohe ondoko erlojuan pausatu du, 6:30. Tira, oraindik goiz dabil, agian metroan zentimorik ere gastatu gabe joan ahal izango da elkarrizketara. Izan ere, hil amaiera den honetan ez luke nahi gurasoei berriz ere dirurik eskatu beharra izaterik. Bestela ere izango baitute nahiko nahigabe.

Ohetik jaiki eta bere arropa zahar eta zarpailduak jantzi beharko ditu. Nazka ere ematen diote, baina ezin kexatuko da, egongo baita bera baino okerrago egongo denik ere. Isil-isilik ibiltzen saiatu da, ez litzaioke gustatuko Abdesamad esnatzea, gozoa egongo baita bere azken droga kargamentua iritsi ez dela ikustean. Bere ondotik igaro da eta badirudi ez dela ohartu ere egin, nahiz eta ezin uler dezakeen nola lo egin dezakeen gainean daraman alkohol usain nazkagarri horrekin. Berriz ere aurreko gauean eraman zion vodka erabiliko zuen bere nahigabe guztiak hustutzeko, gizajoa!. Begiratzera ausartu ez den arren, bere buru azpian nabari den distira xiringa odoleztatu batena dela iruditu zaio. Egia esan, Abdesamad alferrik galtzen ari dela uste du Youssefek.

Etxetik irten da eta eskailera ilun eta okerretan behera egin ahala, kalean sekulako erre usaina dagoela ohartu da. Ez zuen uste atzo gaueko istiluek honelako eraginik izango zutenik, azken egunetako bortitzenak izan zirela bazekien, baina nabari da azkenean gazte asko direla gainezka egin eta beren ahotsa modu honetan entzunarazteko erabakia hartu dutenak. Alde batera begiratu eta suhiltzaileak ikusi ditu auto batzuen hondakin goriei ura jaurtiz, eta beste aldean berriz, buruan zauriak dituzten eta eskuburdinez loturik dauden gazte bi ikusi ditu lurrean, jendarmeen begirada zorrotzaren pean.

Erlojuari begiratu eta ohartu da hobe duela ahal bezain laster mugitzea, garaiz iritsi nahi badu behintzat langabeen agentziako bulegoan duen hitzordura. 6:39 dira, bere erloju zaharkituaren arabera beti ere. Hobe izango du lasterka hasi metro geltokira ailegatu artean behinik behin.

Ziztu batean egiten ari da geltokirainoko falta zaizkion metro apurrak; baina iristean, a zer nolako ezustekoa hartu duena, gauean izandako istiluen ondorioz trenbidea mozturik baitago matxura dela eta. Nolatan ez dira bada, ohartu garraiobide nagusia bertan behera utzita, euren buruei egin dietela kalte gehien?

6:48. Nola lortuko ote du 7:00etarako bulegora iristea? Ez dauka taxia hartzeko lain dirurik, baina bertara iristea ezinbestekoa zaio, eskainiko dioten lanpostua beste langabe bati ematea nahi ez badu behintzat. Taxia zein metroa ez dabilenez, lasterka joan beste aukerarik ez duela iruditu zaio. Bat bi bat bi, ez dirudi horren nekagarria ere izan behar duenik, agian ez da 7:00ak puntuan iritsiko, baina badirudi bere atzerapena ez dela uste zuena bezainbestekoa izango.

Hamabost minutu igaroak dira eta oraindik ere Clichy Sous Bois auzunean dagoela adierazten dion seinalea pasa berri du. Horrek esan nahi du oraindik ere gutxienez 3km ingurura dagoela. Kaka zaharra! Gainera, izerdi patsetan hasia da eta ez luke nahi horren ondorioz sortuko duen lehen itxura txarra izatea. Beno, orain lehentasuna korrika azkar egiteak dauka, bere herrikide den Hicham el-Guerroujek bezain azkar korri egiteko ahalmena edukiko balu bai ongi, baina zoritxarrez ezinean doa, arnasestuka, ito beharrean.

7:26 dira eta dagoeneko begi bistan dauka bulegoa, bertara iritsi eta aurrera egiteko eskaera egin dio andre lodi batek, atzerapenagatik barkamena eskatzeko aukerarik eman ere egin gabe. Mahaian esertzeko eskatu dio, inongo errespeturik erakutsi gabe. Youssefen barrenak ernegatzen hasiak diren arren, bere buruari eusteko ahalegin berezia egiten ari da. Baina idazkariak bere bizilekuaren inguruan galdetu dionean sutan jarri da, betiko istorio bera izango da, baina berak argi eta garbi erantzun dio Clichy sous Boisen bizi dela, eta ez orain arte esana zuen bezala gurasoen etxean. Hori entzutean idazkariaren aurpegia zeharo aldatu eta errespetu faltatik nazkara igaro da, lanaren urruntasuna dela eta, ez dela lan horretarako egokiena argitu dio eta ondorioz beste egun batean itzultzeko, agian beste lanposturen bat sortuko delako. “Pikutara lanpostuak!” oihukatu eta salto batez zutitu da Youssef, begirada goibel baina bihotza erresuminduta duelarik.

Purrustaka eta garrasika irten da Youssef bulegotik, amorru bizian, bere auzunearen izena dela eta lanik zergatik ezin dezakeen izan ulertu ezinik. Bidegabekeria horrek gogoa eta arrazoia aztoratzen dizkio, eta sentitzen duen ezintasunaren aurrean bere ahotsa entzunaraztea erabaki du, orain bai, orain uler ditzake gauetan autoak erretzen dituzten gazteen portaera muturrekoak. Ulertu soilik ez, zer edo zer egin eta egoera honi amaiera emateko behar hori ere sentitzen du Youssefek.

Kaixo blogzaleok! Eñaut Agirre nauzue, Jakintza Ikastolako ikasle bat, eta honako hauxe da nire bloga. Azkenean, eta espero dezagun definitiboki izango dela, martxan jarri ditugu jakintzazu komunitateko blog guztiak, eta nik pertsonalki mendiko gauzen inguruan idatziko dizuet; eta noizik eta behin, nire ipuintxo edo idazlantxoren bat idatziko dizuet, jarraian doakizuen honako hau bezala.

Beste behin, sirena hotsak esnarazi nau, burua luzatu eta kalera begiratzean ohikoa bilakatu zaidan egoera errepikatzen dela ohartu naiz. Gazte gizajo horiek, berriro ere euren ezintasun eta amorrua autoetan pausatzen. Bat, bi eta hiru auto ikus ditzaket sutan, horien artean jendarmeriaren auto bat. Gaueko 11:38 dira eta jada honelako aztoramena sortu zaigu auzoan. Gaurko gaua zaratatsu samarra izango delakoan nago.
Badirudi Paris osoa sutan dagoela, urteetan barnean gordetako energia eta haserrea bat-batean askatu behar balitu bezala. Autoak sutan, zuhaitz bakanak ketik ihesi eta suhiltzaileak sugarren aurkako borroka etengabean. Begirada beste alderantz zuzendu eta Clichy sous Bois auzuneko ke-ilara ikaragarriak ikus ditzaket, hangoak bai izan behar duela eromena. Ezkerraldera begiratu eta Eiffel Dorrea ageri da, hiritar dirudunen bizileku diren auzoak… Aberats guztiak euren etxeetan babestuak egongo dira, autoak garajeetan ongi gordeak dituztelarik. Eta bitartean gazte hauek hemen, mundua, edo euren eguneroko bizitza, eraldatzeko ahalegin betean, hori lortzeko modu bakarra autoak erretzea iruditzen zaielarik.
Nire soa kalean behera ikusi dudan oinezko batek erakarri dit, kiskalitako autoen artean axolagabe oinez doan gazte bat dirudi. Ez du burua aldeetara biratu zenbait txinparta txupa zarpailduaren bizkarraldea erretzekotan izan direnean, ezta auto baten gasolina deposituak eztanda egitean ere ez du bizirik egotearen arrastorik erakutsi, oinez dabilen hildako baten antza du. Jendarmeen eta suhiltzaileen autoen ingurutik igarotzean berokiaren lepoa jaso eta bere aurpegia ezkutatu du, ezagutua izan nahiko ez balu bezala.
Adi-adi begiratu dut eta ohartu naiz gure auzotar Youssef dela, mutil atsegin eta jatorra nire irudiko. Ez ahal zen ezer txarrean ibiliko! Jendarmeetako baten ondotik pasatzean berokiaren azpian ezkutaturik zer edo zer daraman imintzioa egin du Youssefek. Hasieran keinuari erreparatu ez dion arren, dagoeneko ezaguna zaidan Pierre Merovingo sarjentuak susmoren bat hartu dio nonbait, gelditzeko oihu egin baitio ahots zakarrez.
-Hator hona segituan! Ez nagok umoreko eta erakutsidak zamarra azpian zer daramaan edo polizia-etxera joango haiz segituan.
-Nik ez dut ezer, etxera noa, besterik ez.
-Zer esan duk? Hona etortzeko esan diat, bestela sekulako muturrekoa jasoko duk, beltz zikin horrek.
-Ez daramadala bada ezer.
-Ez eeee? Orduan atera itzak eskuak berokipetik.
Une horretan Youssefek eskuak atera dituela dirudi, ezin ikus dezaket zer atera duen esku artean, baina Pierreri nahiko barregarri iruditu zaiola dirudi.
-Jajajajaja! Ei, mutilak, begira ezazue honako “musulman” honek zer zeraman, vodka botila bat.Jajajaja!
-Ez da niretzat…
-Lasai txo, nire aurrean ez daukak desenkusatu beharrik, hire jainko horren aurrean desenkusatu beharko duk. Tira, segi ezak. Alde egintzak nire aurretik iritziz aldatu eta atxilotu aurretik.
Burua makurtu eta Merovingo sarjentuaz bere barnerako gaizki esaka etxerako bidea hartu du Youssefek. Oraindik ezin uler dezaket nolatan ez dion botila buruan lehertu handiuste horri. Beno, banoa lotara, bestela egun osoa loguraz igarotzen dut eta.